أبو الحسن الشعراني

242

پژوهش هاى قرآنى علامه شعرانى در تفاسير مجمع البيان، روح الجنان و منهج الصادقين (فارسى)

مذهب اهل بيت عليهم السّلام نيست . « 1 » كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ . « 2 » مؤلف : هم ايشان گرويده‌اند به خدا و به فرشتگان او كه مقرّبان حضرت كبريايند و رسل اويند از حقّ سبحانه به انبيا و سبب وصول وحىاند به رسل و به كتاب‌هاى منزلهء وى كه همه حقّ است و كلام او سبحانه است و به فرستادگان او كه هريك پاك و معصومند و برگزيدهء وحى گذارنده و خواننده مردمان را به راه خود . مرحوم شعرانى : به ترتيب سير نزولى وجود از ملائكه به كتب و از كتب به رسل مىرسد و در سير صعودى انسان كامل از ملك درمىگذرد كه جبرئيل گفت : « لو دنوت أنملة لا حترقت » . و همچنان‌كه مؤمن بايد اقرار به مبدأ كند كه واجب است ، بايد اعتقاد به عقول كلّيّه كند كه واسطهء فيضند و اقرار به فيض كه كتاب است و به رسل و پس از آن به شريعت عمل كند و منتظر معاد باشد . و اين آيه جامع اصول و فروع دين است . « 3 » رَبَّنا لا تُؤاخِذْنا إِنْ نَسِينا . « 4 » مؤلف : كلبى گفت : بنى اسرائيل هرگه كه چيزى فراموش كردندى ، از آن‌چه ايشان را فرموده بودندى يا خطايى كردندى ، خداى تعالى طعامى يا شرابى بر ايشان حرام كردى . و اگر اين وجه درست باشد بر وجه تغيير مصلحت باشد نه بر وجه عقوبت كه عقوبت مضرّتى محض باشد مستحقّ را مقارن به استخفاف و اهانت . علّامه شعرانى : يعنى مواخذه كردن بر خطا و نسيان و هر عمل كه بىاختيار صادر گردد ، در عقل قبيح است ، چه در شريعت اسلام و چه شريعت

--> ( 1 ) . روح الجنان ، ج 2 ، ص 427 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيهء 285 . ( 3 ) . منهج الصادقين ، ج 2 ، ص 164 . ( 4 ) . بقره ( 2 ) 286 .